Vrnjačka Banja se nalazi u centralnom delu Srbije, 200 km južno od Beograda. Smeštena je na obroncima planine Goč i u dolinama Vrnjačke i Lipovačke reke. Zavisno od položaja pojedinih delova naselja nadmorska visina Vrnjačke Banje se kreće od 220 do 300 m. U Vrnjačku Banju se može doći magistralnim putem Beograd-Kraljevo i auto-putem Beograd-Niš-Skoplje, preko Pojata.
Vrnjačku Banju karakteriše umereno-kontinentalna klima, leta su umereno topla (prosečna temperatura je 20°C), a zime umereno hladne (prosečna temeratura +0,8°C) . Zaklonjena je planinom Goč (sa juga, istoka i zapada) i vencima Gledićkih planina (sa severa), tako da je veliki broj dana u godini, oko 170, bez vetra.
Na osnovu pronađenog arheološkog materijala može se sa sigurnošću tvrditi da su vrnjačke mineralne vode korišćene još u antičkom periodu. Na vrnjačkom toplom mineralnom izvoru, u periodu od 2. do 4. veka, Rimljani su izgradili lečilište Aquae Orcinae, gde su na oporavak i odmor dolazili vojnici iz provincije Moesia Superior i iz vojnih logora na dunavskom limesu. Sadašnje ime Vrnjačka Banja je dobila po imenu sela Vrnjci, u čijem su ataru mineralni izvori otkriveni. Mineralne vode Vrnjačke Banje ponovo se koriste u vreme vizantijske uprave, o čemu nam svedoče arheološki nalazi otkriveni na obližnjim lokalitetima. Neke legende govore da je lekovitost vrnjačkih voda bila poznata i u vreme poznije turske vladavine.
U Vrnjačkoj Banji, kažu legende, lečile su se turske spahije, tražeći da ih mesno stanovništvo hrani i služi. Da bi izbegao služenje agama i begovima, narod je izvore zatrpavao. Odlaskom Turaka i postepenim političkim i ekonomskim snaženjem Srbije u 19. veku stvaraju se uslovi i pojačava interes za korišćenje vrnjačkih mineralnih voda. Ponovni pronalazak i korišćenje ovih voda predanje pripisuje slučaju sa bolesnim konjem vrnjačkog sveštenika Jeftimija Hadži-Popovića. Prvi pisani podaci o Vrnjačkoj Banji nalaze se u izveštaju barona Žigmunda Herdera, koji je po nalogu kneza Miloša Obrenovića ispitivao prirodna bogatstva tadašnje Srbije. On je dao visoku ocenu kvaliteta vrnjačkih mineralnih voda i uporedio ih sa čuvenim vodama Karlovih Vari u Češkoj. Prvog jula 1868. obrazovano je “Osnovatelno fundatorsko društvo lekovite kisele vruće vode u Vrnjcima”, a 1869. se smatra prvom zvaničnom banjskom sezonom sa kaptiranim izvorima tople vode, kupatilom, banjskim lekarima i velikim brojem posetilaca. Početkom 20. veka podignuto je više modernih hotela i vila.
Eksploatacija mineralnih izvora Vrnjačke Banje počela je 1970. Popularna voda “Vrnjci” u staklenim bocama počela je veoma brzo da osvaja tržište i da pronosi slavu mesta iz kog potiče.
Vrnjačka Banja raspolaže sa sedam mineralnih izvora, od kojih se četiri koriste za balneološku terapiju. “Topla voda”, jedinstvena po tome što ima temperaturu ljudskog tela (36,5°C), ubraja se u red ugljeno-kiselih homeotermi i koristi se za piće i kupanje. Hladne mineralne vode “Snežnik” (17°C), “Jezero” (27°C) i “Slatina”(14°C) pripadaju grupi alkalnih zemno-alkalnih akrotopega.
Lečenje se sprovodi u Specijalnoj bolnici “Merkur“, koja je opremljena najsavremenijom medicinskom opremom za dijagnostiku, prevenciju i rehabilitaciju bolesti organa za varanje, šećerne bolesti i bolesti koštano zglobnog sistema. Ishrana pacijenata je u skladu sa načelima savremene dijetetike, a uz postojanje osnovnih tipova dijeta, obavlja se i individualno variranje dijetetskog režima.
U Vrnjačkoj Banji se leče:
– šećerna bolest( dijabetes tip1, tip 2 i komplikacije)
– stanje posle preležane žutice
– bolesti žučne kese i žučnih puteva
– oboljenja pankreasa
– čir želuca i dvanaestopalačnog creva
– neinfektivna oboljenja tankog i debelog creva
– oboljenja organa za varenje
– stanje posle hirurškog odstranjivanja žučne kese
– stanja posle resekcije jednjaka, želuca i creva
– hronična ginekološka oboljenja i sterilitet
– infekcije bubrežne karlice, mokraćne bešike i mokraćnih puteva
– kalkuloza mokraćnih puteva i funkcionalnih oboljenja
– reumatske bolesti
– posttraumatska stanja
– degerativna stanja
Tokom cele godine u Vrnjačkoj Banji se održavaju brojne priredbe i manifestacije, kao što su Vrnjačke kulturne svečanosti, Festival filmskog scenarija, Elegantove svečanosti, Festival knjige, Berza banja i druge. Program Zamka kulture, koji je jedinstvena instucija kao galerija, muzej, muzička dvorana i akademija umetnosti, obuhvata veliki broj izložbi, muzičkih i dramskih programa.
Gosti Vrnjačke Banje mogu organizovano da posete obližnje manastire Studenicu, Žiču, Gradac, Sopoćane, Đurđeve Stupove, kao i ostatke tvrđava Ras, Maglič, Brvenik i Koznik.
IZVOR: SRBIJUVOLIMO I FOTO: YOUTUBE PRINTSCREEN
