Kada se pomene Guča, gotovo je nemoguće ne pomisliti na zvuk trube, kolo, pune ulice i orkestre koji sviraju do duboko u noć. Dragačevski sabor trubača tokom više od šest decenija prerastao je iz lokalnog okupljanja u jednu od najpoznatijih manifestacija srpske tradicionalne muzike i festival koji u malo mesto u zapadnoj Srbiji dovodi goste iz čitavog sveta.
Priča o Saboru počela je 1961. godine, kada su se u porti crkve u Guči okupila samo četiri trubačka orkestra. Prvi pobednik bio je Desimir Perišić iz Goračića, dok je za najbolji orkestar proglašen sastav Dragana Jovanovića iz Dljina. Ono što je počelo kao skromna manifestacija narodnog stvaralaštva vremenom je postalo događaj po kojem je Guča prepoznatljiva daleko izvan granica Srbije.
Truba koja prati život od rođenja do poslednjeg ispraćaja
Truba u Dragačevu postoji mnogo duže od samog Sabora. Tradicija se vezuje za vojne orkestre i povratak trubača iz ratova krajem 19. i početkom 20. veka, dok zvanična istorija festivala korene srpskog trubaštva povezuje i sa formiranjem prvog vojnog orkestra u vreme kneza Miloša Obrenovića 1831. godine.
Vremenom je truba postala sastavni deo gotovo svih važnih trenutaka narodnog života – svadbi, krštenja, slava, veselja, vašara, ispraćaja, ali i sahrana. Upravo zbog toga Guča nije samo muzički festival. Ona predstavlja mesto na kojem se čuvaju običaji, narodna nošnja, folklor, kolo, stari zanati i specifičan način sviranja koji se često prenosi sa generacije na generaciju.
Pesma „Sa Ovčara i Kablara“ tradicionalno označava početak Sabora i postala je jedan od njegovih najprepoznatljivijih simbola.
Ko je najviše pobeđivao u Guči?
Guča je tokom decenija stvorila čitavu plejadu trubačkih legendi.
Po broju osvojenih priznanja u četiri glavne kategorije, Milovan Babić smatra se jednim od najuspešnijih takmičara u istoriji Sabora, sa ukupno 11 pobeda između 1972. i 2003. godine.
Ipak, kada se najveća priznanja boduju prema njihovom značaju, na vrhu istorijske liste nalazi se Fejat Sejdić, legendarni „Kralj trube“ i „Majstor Guče za sva vremena“. Njegov orkestar čak šest puta osvajao je nagradu za najbolji orkestar, dok je Fejat ostao jedno od najvećih imena koje je Guča ikada dala svetu.
Među velikanima Sabora nalaze se i Slobodan Salijević, Bakija Bakić, Raka Kostić, Svetozar Lazović, Boban Marković i Dejan Petrović, čija su imena postala neraskidivo povezana sa tradicijom srpske trube.
Koliko ljudi dolazi u Guču?
Tačan broj posetilaca teško je utvrditi jer je veliki deo programa tradicionalno otvoren i ne postoji klasična evidencija putem ulaznica. Procene se razlikuju od godine do godine, ali Guča u najposećenijim izdanjima okuplja stotine hiljada ljudi.
Apsolutni rekord zabeležen je 2010. godine, kada je tokom desetodnevnog jubilarnog Sabora kroz Guču prošlo više od 700.000 posetilaca.
Od četiri orkestra u crkvenoj porti do stotina hiljada gostiju iz Srbije i inostranstva – put Guče predstavlja jednu od najneobičnijih priča srpske muzičke tradicije.
Jer Guča nije samo mesto gde se truba svira. Guča je mesto gde se truba živi.
IZVOR: CHICAGODESAVANJA.US I FOTO: CHAT GPT
