Predsednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Trump potpisao je dve nove izvršne uredbe kojima pokušava da ograniči pravo na američko državljanstvo po rođenju, samo nekoliko meseci nakon što je Supreme Court blokirao njegov prethodni pokušaj da promeni tumačenje 14. amandmana.
Jedna od novih uredbi odnosi se na decu određenih stranih diplomatskih službenika rođenu u SAD, dok druga cilja takozvani „birth tourism“ – praksu u kojoj strane državljanke dolaze u Ameriku sa namerom da se porode kako bi njihovo dete automatski dobilo američko državljanstvo. Mere bi trebalo da se odnose i na američke teritorije.
Trump je raniju odluku Supreme Court-a opisao kao „veoma nepravednu“, ali nove uredbe već su izazvale oštre političke i pravne reakcije.
California Governor Gavin Newsom odgovorio je objavljivanjem odredbe 14. amandmana koja garantuje državljanstvo osobama rođenim ili naturalizovanim u SAD. Senate Minority Leader Chuck Schumer ocenio je novi Trump-ov potez kao „očigledno nezakonit“ i predvideo novu sudsku blokadu.
American Civil Liberties Union, koji je već učestvovao u pravnim postupcima protiv prethodnih Trump-ovih mera, poručio je da je pitanje državljanstva po rođenju već rešeno Ustavom i odlukama Supreme Court-a.
Supreme Court već odbacio Trump-ovo tumačenje
U junu je Supreme Court glasovima 6 prema 3 odbacio prethodni pokušaj administracije da uskrati automatsko državljanstvo deci čije majke nezakonito borave u SAD ili imaju privremeni legalni status, ukoliko otac nije američki državljanin ili stalni legalni rezident.
Chief Justice John Roberts zaključio je da su i deca roditelja koji se u zemlji nalaze nezakonito ili privremeno pod jurisdikcijom SAD i da zato imaju pravo na državljanstvo.
Ključ pravnog spora nalazi se u 14. amandmanu, ratifikovanom 1868. godine, koji navodi da su sve osobe rođene ili naturalizovane u SAD i pod njihovom jurisdikcijom američki državljani.
Takvo tumačenje Supreme Court potvrđuje više od jednog veka, a princip je dodatno ugrađen u američki zakon 1952. godine.
Zbog toga se očekuje da će Trump-ove nove uredbe vrlo brzo ponovo završiti pred federalnim sudovima, što bi moglo otvoriti još jednu veliku ustavnu bitku oko jednog od najvažnijih pitanja američke imigracione politike.
IZVOR: INDEPENDENT I FOTO: CHAT GPT
