Katolička crkva gubi vernike širom Evrope. Katolici u Kelnu masovno napuštaju crkvu. I to nema veze samo sa skandalom oko kardinala Velkija, kojeg optužuju da zataškava slučajeve seksualnog zlostavljanja.
Pomoć „odozgo“ – to su priželjkivali IT stručnjaci Okružnog suda u Kelnu kada su nedavno aktivirali dodatne datume i rokove za istupanje iz Katoličke crkve. Odmah nakon toga server je pao. Svi termini su u rekordnom roku razgrabljeni.
Sud trenutno daje 1.000 termina mesečno za istupanje iz crkve, mada je potražnja na nivou kelnske biskupije znatno veća. Od marta Okružni sud želi da ponudi svakog meseca još po 500 termina.
Prilikom zakazivanja sastanka, niko ne mora da navede iz koje crkve želi da istupi, niti razloge za to. Ipak, logično je pretpostaviti da je nagli porast broja ljudi koji napuštaju crkvu u Kelnu povezan sa skandalom oko kardinala Rajnera Marije Velikija. Poglavar nadbiskupije u Kelnu optužen je za pokušaj zataškavanja slučajeva seksualnog zlostavljanja u Katoličkoj crkvi. Konkretno, kardinal uskraćuje mogućnost ekspertize tih slučajeva.
Rekordno veliki broj ljudi koji istupaju iz crkve
Koliko god bio uočljiv porast broja ljudi koji napuštaju crkvu u Kelnu, mora se reći da je taj trend prisutan i prethodnih godina, i to ne samo u pokrajini Severnoj Rajni Vestfaliji, već i u čitavoj Nemačkoj. I pogađa obe velike hrišćanske crkve u toj zemlji, Katoličku i Protestantsku.
Godine 2019. više od četvrtine miliona ljudi napustilo je te dve crkve. Bila je to rekordna godina do sada. Otprilike polovina ljudi koji žive u Nemačkoj i dalje su članovi jedne od te dve crkve. To što broj onih koji se povlače iz članstva u crkvi može tako precizno da se utvrdi, nemačka je specifičnost.
Italijanske bazilike sve praznije i praznije
I u drugim evropskim zemljama opada veza ljudi sa njihovom crkvom – posebno Katoličkom. Italija na primer, duboko katolička zemlja s Vatikanom u srcu glavnog grada, ne naplaćuje nikakav crkveni porez. Ali u njoj postoji „porez na mandat“ koji plaćaju svi. I kod kojeg poreski obveznik može da utvrdi kome novac ide: na primer crkvi ili drugoj socijalnoj službi ili instituciji. Posebno pada u oči sledeće: broj poreskih obveznika koji se opredeljuju da njihov novac odlazi Katoličkoj crkvi, opada – donedavno čak za oko 30 odsto.
U Španiji nije moguće napustiti crkvu
Španija je takođe izrazito katolička zemlja, ali tamo se u obzir moraju uzeti određeni faktori ako se želi znati koliko se ovaca udaljilo od stada. Teško je definisati ko je „član crkve“, a ko nije, jer Španija ne predviđa „izlazak“ iz crkve.
Ni katolička crkva ni država ne nude građanima administrativni akt koji to reguliše na način kako je to uređeno u Nemačkoj. Svaki čas poneko zatraži da se njegovo ime izbriše iz crkvene evidencije radi zaštite podataka, a to bi eventualno moglo da se protumači kao „istupanje iz članstva u crkvi“.
Međutim, ne udovoljava svaka opština tom zahtevu, što je još jedan od razloga zašto je teško odgonetnuti kolika je zapravo prihvaćenost crkve u Španiji. Crkveni porez u toj zemlji ionako nije obavezan. Slično italijanskom modelu, postoji porez od 0,7 odsto od godišnjih primanja koji se može dati crkvi ili u druge dobrotvorne svrhe.
Irski biskup je prekršio pravilo celibata
Ono što ostaje jeste pogled na najzapadnije evropsko uporište katoličanstva: Republiku Irsku. Crkva tamo formalno i dalje ima snažnu poziciju: na popisu stanovništva iz 2016. godine, 78 odsto Iraca izjasnilo se kao katolici. Godine 2010. bilo ih je 88 odsto, a 1971. čak 93 procenta. I tu se dakle jasno uočava negativan trend.
Crkva je za mnoge prokockala poverenje – i to ne samo zbog skandala oko biskupa iz Gelveja, Emona Kejsija, koji je 1992. morao da prizna da je otac jednog muškog deteta.
I u Irskoj su slučajevi seksualnog zlostavljanja udaljili katolike od crkve. Na primer, sistematsko zlostavljanje dece u Dablinskoj biskupiji, zabeleženo u tzv. „Marfijevom izveštaju“ iz 2009, izazvalo je bes. A onda je još u januaru 2021. objavljeno da je smrtnost dece u katoličkim domovima za majke i decu bila nesrazmerno velika sredinom 20. veka.
Prema izveštajima, mnoge devojčice i đečaci tamo su umrli od respiratornih ili gastrointestinalnih bolesti. Masovna grobnica s dečjim telima, sahranjenim između 1920. i 1960, pronađena je u dvorištu jedne kuće u selu Tuam.
Istupanje iz crkve je u Irskoj, kao i u drugim zemljama u kojima država ne nudi izlaz, defakto onemogućila sama Katolička crkva 2009. godine. Ona je tada iz kanonskog prava izbrisala sve napomene o mogućnosti povlačenja.
Postoji, međutim, jedna stvar oko koje se teolozi i kanonski pravnici slažu, bez obzira na zemlju i konfesiju: a to je da se krštenje ne može poništiti, čak ni u zemljama poput Nemačke, gde je izlazak iz crkve zakonski moguć. Kršteni vernik, sa crkvene tačke gledišta, zauvek ostaje hrišćanin.
IZVOR: RTS I FOTO: EPA
