Dok se porodice širom Sjedinjenih Američkih Država pripremaju za tradicionalne letnje road trip avanture, većina će se osloniti na Google Maps ili ugrađeni GPS sistem. Međutim, pre nego što su pametni telefoni preuzeli volan, putnici su koristili čuveni Rand McNally Road Atlas. Ako pažljivo pogledate mapu, uočićete obrazac koji većina uzima zdravo za gotovo, a koji je zapravo rezultat genijalnog plana osmišljenog pre više od jednog veka.
Od haosa naziva do jednostavnosti brojeva
U ranim danima automobilizma, savezna vlada nije pokazivala veliko interesovanje za nacionalni sistem puteva. Železnice su bile glavni način transporta, pa su lokalna udruženja automobilska entuzijasta sama kreirala rute. Do sredine 1920-ih postojalo je preko 250 imenovanih ruta, što je stvaralo opštu pometnju. Putevi su se preklapali, a sponzori su često skretali rute kroz specifične lokacije radi sopstvenog profita.
Ideja o numeraciji potekla je iz savezne države Wisconsin još 1918. godine, ali je sistem koji danas poznajemo osmislio Edwin Warley James. On je svoj plan predstavio kolegama u avgustu 1925. godine. „Sjedinjene Države su otprilike duplo šire nego što su dugačke od severa ka jugu. Video sam kompletan obrazac koji je tako jednostavan da vam prosto ‘bode oči’,“ objasnio je James godinama kasnije.
Kako čitati brojeve na američkim putevima?
POVEZANE VESTI
Njegov sistem koristi dvocifrene brojeve za glavne federalne puteve (U.S. Highway System):
- Neparni brojevi: Označavaju puteve koji se protežu u pravcu sever-jug.
- Parni brojevi: Rezervisani su za pravac istok-zapad.
- Završetak na 0: Rezervisan je za glavne rute od obale do obale (coast to coast).
- Završetak na 1 i 5: Ovi brojevi su dodeljeni glavnim saobraćajnicama koje idu od granice do granice (border to border).
Interesantno je da se kod federalnih puteva brojevi povećavaju od severa ka jugu za puteve istok-zapad, i od istoka ka zapadu za puteve sever-jug.
Revolucija zvana Interstate Highway System
Kada je 1956. godine započeo Interstate Highway System (završen tek 1992. godine), primenjena je slična logika, ali sa ključnim razlikama. Ovde se nule i petice koriste isključivo za najvažnije transkontinentalne i međugranične rute. Takođe, redosled povećanja brojeva je obrnut u odnosu na federalni sistem – brojevi rastu od juga ka severu i od zapada ka istoku, kako bi se izbegla zabuna sa starijim federalnim rutama.
Šta znače trocifreni brojevi?
Ako vidite trocifreni broj na autoputu, on ima specifičnu funkciju:
- Neparni prefiks: Označava „spurs“ ili radijalne puteve koji se odvajaju od glavne Interstate rute.
- Parni prefiks: Označava „beltways“ – obilaznice oko urbanih zona ili unutar njih.
Postoje i specifični slučajevi, poput Interstate 35, koji se razdvaja na dve grane prolazeći kroz velika metropolitenska područja kao što su Dallas–Fort Worth i Minneapolis-St. Paul. U tim situacijama dodaju se sufiksi E (East) i W (West).
Bilo da vozite luksuzni sedan ili stari kamionet, sledeći put kada vidite znak za autoput, setite se da taj broj nije slučajan – on je deo savršeno podmazane mašine koja decenijama olakšava kretanje kroz ogromno prostranstvo Amerike.
IZVOR: EN.AS.COM I FOTO: PEXELS
