Kroz burnu istoriju dugu više od dva milenijuma, Beograd je nosio mnoga imena koja su odslikavala različite epohe i vladare ovog strateški važnog grada.
Od keltskog Singidunuma do današnjeg Beograda, svako ime je nosilo posebnu priču i značenje koje govori o bogatoj prošlosti prestonice.
Najstariji nazivi grada na ušću dveju reka
Kada se govori o najstarijim nazivima Beograda, priča počinje u 3. veku pre nove ere, kada su Kelti, tačnije pleme Skordisci, podigli prvo utvrđeno naselje na mestu današnjeg Kalemegdana. Nazvali su ga Singidunum, što je predstavljalo kombinaciju reči koja je označavala utvrđeno mesto ili grad. Neki istoričari smatraju da prvi deo imena „singi“ ukazuje na povezanost sa rekama, mada tačno značenje ovog naziva još uvek nije sa sigurnošću utvrđeno.
Nakon što su Rimljani preuzeli kontrolu nad ovim područjem, zadržali su keltski naziv ali su grad značajno utvrdili i proširili. Singidunum je postao važna rimska kolonija i vojno uporište na granici carstva. Pod rimskom vlašću grad je napredovao nekoliko vekova, sve do velike seobe naroda kada su ga osvojila i razorila različita plemena.
Dolazak Slovena i nastanak imena Beograd
Ključni trenutak u istoriji imena grada dogodio se dolaskom slovenskih plemena oko 630. godine. Oni su zatekli ostatke nekadašnje vizantijske tvrđave čiji su se beli kameni zidovi isticali na uzvišenju iznad ušća Save u Dunav. Upravo taj prizor belih zidina na grebenu inspirisao je slovenske doseljenike da naselje nazovu Beograd – „beli grad“.
Najstariji pisani pomen imena Beograd nalazi se u pismu pape Jovana VIII bugarskom knezu Borisu iz 878. godine. Ovaj istorijski dokument predstavlja prvo zvanično pominjanje imena koje grad nosi i danas, pa se 16. april, kada je pismo napisano, obeležava kao Dan Beograda.
Različita imena kroz burnu istoriju
Tokom svoje duge istorije, Beograd je bio pod vlašću različitih naroda i carstava koji su mu davali imena na svojim jezicima. Tako su ga Mađari zvali Nandoralba i Fehérvár, Bugari Alba Bulgarica, Nemci Weissenburg, a Turci Dar Al Džihad što znači „kuća rata“. U vreme austrijske okupacije nosio je i ime Prinz-Eugen-Stadt.
Ipak, slovenski naziv Beograd pokazao se najpostojanijim i preživeo je sve istorijske oluje. Fascinantno je da se ime zasnovano na jednostavnom vizuelnom utisku – belini zidina drevne tvrđave – održalo više od 13 vekova i postalo neraskidivi deo identiteta grada.
Danas Beograd predstavlja modernu evropsku metropolu koja spaja različite istorijske slojeve. Od keltskog utvrđenja do savremene prestonice, grad je sačuvao tragove svih civilizacija koje su ga gradile i nazivale različitim imenima. Ipak, ime Beograd, nastalo iz jednostavnog slovenskog opisa vizantijskih ruševina, ostalo je kao trajno svedočanstvo o trenutku kada je grad dobio svoj konačni identitet.
Ta istorijska vertikala koja povezuje drevni Singidunum sa današnjim Beogradom govori o neverovatnoj sposobnosti grada da preživi sve istorijske promene zadržavajući svoj poseban karakter. Kroz sva imena koja je nosio provlači se kontinuitet postojanja jednog od najstarijih stalno naseljenih mesta u Evropi.
IZVOR: N1 I FOTO: UNSPLASH
