Javni dug Sjedinjenih Američkih Država premašio je istorijsku granicu od $40 biliona, a nove projekcije upozoravaju da bi, ukoliko se sadašnji tempo zaduživanja nastavi, već do 2030. mogao da se približi nivou od $50 biliona.
Prema podacima U.S. Department of the Treasury, američki dug je svega oko tri meseca ranije dostigao $39 biliona, što pokazuje koliko brzo rastu federalne obaveze.
Od ukupnog iznosa, približno $32,2 biliona predstavlja dug koji drži javnost, dok oko $7,8 biliona otpada na obaveze između različitih federalnih fondova i institucija.
Posebno zabrinjava činjenica da je granica od $40 biliona dostignuta ranije nego što je predviđala osnovna projekcija Congressional Budget Office (CBO), prema kojoj se to očekivalo tokom 2027. godine.
SAD troše oko $2 biliona više nego što prikupe
Iako federalna vlada trenutno prikuplja rekordnih približno $5 biliona godišnjih prihoda, ukupna potrošnja iznosi oko $7 biliona, što ostavlja budžetski deficit od približno $2 biliona godišnje.
Veliki deo federalne potrošnje odlazi na programe poput Social Security i Medicare, ali sve veći problem predstavljaju i kamate na postojeći dug.
Potrošnja na Social Security i Medicare od početka fiskalne godine već je premašila $2 biliona, dok su neto izdaci za kamate prešli $900 milijardi i očekuje se da će uskoro premašiti $1 bilion godišnje.
CBO procenjuje da bi ukupna federalna potrošnja do 2036. mogla da pređe $11 biliona godišnje, dok bi samo kamate na dug tada mogle da dostignu približno $2,1 bilion.
Dug bi mogao da dostigne $50 biliona do 2030.
Ako američki dug nastavi da raste po scenariju od približno 7% godišnje koji koristi CBO, ukupna suma mogla bi do 2030. godine da se približi granici od $50 biliona.
Istovremeno, federalni dug u odnosu na veličinu američke ekonomije približava se nivou od 100% BDP-a, što nije zabeleženo još od perioda nakon Drugog svetskog rata.
Prema dugoročnim projekcijama, taj odnos mogao bi da dostigne oko 120% BDP-a do 2036., a čak 175% do 2056. godine ukoliko ne dođe do značajnijih promena fiskalne politike.
Visok dug može da utiče i na kamate građana
Zabrinutost zbog američkih javnih finansija već se odražava i na tržište obveznica.
Prinos na 30-godišnje U.S. Treasury obveznice dostigao je 17. avgusta 2026. nivo od 5,31%, najviši u skoro dve decenije. Prinos na referentne desetogodišnje obveznice kretao se oko 4,7%, dok je dvogodišnji bio iznad 4%.
Ekonomisti iz Bipartisan Policy Center upozoravaju da investitori u uslovima rastućeg duga i zabrinutosti zbog inflacije zahtevaju veće prinose kako bi kupovali dugoročne državne obveznice.
To može imati posledice i za građane i kompanije, jer više tržišne kamatne stope mogu uticati na skuplje hipoteke, auto-kredite, poslovne zajmove i druge oblike finansiranja.
Michael A. Peterson, CEO organizacije Peter G. Peterson Foundation, upozorio je da rast javnog duga kroz više kamatne stope i inflatorne pritiske može povećavati troškove života američkih porodica.
Problem nije ograničen samo na SAD. Prema podacima Institute of International Finance, globalni dug je ovog proleća dostigao rekordnih skoro $353 biliona, dok se brojne razvijene ekonomije suočavaju sa kombinacijom visokog duga, budžetskih deficita i povišenih kamatnih stopa.
IZVOR: EPOCHTIMES I FOTO: CHATGPT
