Prosečan životni vek u Sjedinjenim Američkim Državama danas je gotovo dvostruko duži nego u vreme kada je potpisana Deklaracija nezavisnosti 1776. godine. Stručnjaci ističu da su napredak medicine, vakcinacija, bolji higijenski uslovi i razvoj javnog zdravlja među ključnim razlozima zbog kojih ljudi danas žive znatno duže.
Prema procenama istoričara, prosečan životni vek u Americi krajem 18. veka iznosio je između 35 i 40 godina. Danas, prema podacima američkog Centers for Disease Control and Prevention (CDC), prosečan životni vek iznosi oko 79 godina.
Zašto su ljudi nekada živeli kraće?
Stručnjaci naglašavaju da nizak prosečan životni vek u prošlosti nije značio da su svi umirali mladi. Oni koji bi preživeli detinjstvo često su doživljavali šezdesete ili sedamdesete godine.
Najveći problem bila je visoka smrtnost novorođenčadi, dece i porodilja.
POVEZANE VESTI
Dr. Omer Awan sa University of Maryland School of Medicine ističe da su porođaji bili veoma rizični, dok su bolesti poput malih boginja, velikih boginja i upale pluća često bile smrtonosne zbog nepostojanja antibiotika i vakcina.
„Danas imamo čistu vodu, razvijene sanitarne sisteme, vakcine i antibiotike koji su značajno produžili životni vek“, rekao je Awan.
Revolucija u javnom zdravlju
Jedan od najvećih pomaka dogodio se tokom 19. i početkom 20. veka kada su izgrađeni moderni vodovodi i kanalizacioni sistemi.
Prema rečima dr. Mia Kazanjian, prve velike kanalizacione mreže omogućile su stanovništvu pristup čistoj vodi i značajno smanjile širenje zaraznih bolesti.
Razvoj teorije o bakterijama i mikroorganizmima promenio je način na koji se medicina borila protiv epidemija.
Važnu ulogu imali su i zakoni o bezbednosti hrane, karantinu i kontroli zaraznih bolesti.
Vakcine i antibiotici promenili svet
Jedan od najvažnijih koraka u produženju životnog veka bilo je otkriće vakcina.
Edward Jenner razvio je vakcinu protiv velikih boginja još 1796. godine, dok je Louis Pasteur tokom 1880-ih stvorio vakcine protiv besnila i antraksa.
Kasnije su razvijene vakcine protiv dečje paralize, malih boginja, zaušaka, rubeole i gripa.
Dolazak antibiotika tokom 1940-ih godina, posebno penicilina i tetraciklina, dodatno je smanjio smrtnost od infekcija.
Do 1950. godine prosečan životni vek u SAD porastao je na oko 68 godina.
Savremena medicina produžila život
Napredak u lečenju hroničnih bolesti poput visokog krvnog pritiska, dijabetesa i raka omogućio je ljudima da žive duže nego ikada ranije.
Prema podacima CDC-a, bolja prevencija i terapije značajno su smanjile smrtnost od srčanih bolesti i moždanog udara, koji su decenijama bili među vodećim uzrocima smrti.
Bezbedniji automobili, dečja sedišta, razvoj hitne medicinske pomoći i modernih hirurških procedura takođe su doprineli produženju životnog veka.
Novi izazovi za dugovečnost
Iako ljudi danas žive duže, stručnjaci upozoravaju na nove pretnje zdravlju.
Dr. Nneoma Oparaji smatra da budućnost nije samo u produženju života, već u očuvanju zdravlja tokom starenja.
Među najvećim izazovima izdvajaju se gojaznost, dijabetes, bolesti srca, zavisnost od opioida, alkoholizam i porast broja karcinoma kod mlađih osoba.
Mia Kazanjian upozorava da su kod milenijalaca sve češći slučajevi raka debelog creva i raka dojke, što stručnjaci povezuju sa sedelačkim načinom života, lošom ishranom, gojaznošću, alkoholom i pušenjem.
Kako produžiti život?
Stručnjaci preporučuju više fizičke aktivnosti, kvalitetan san, zdravu ishranu baziranu na prirodnim namirnicama i redovne preventivne preglede.
„Potrebno je manje vremena provoditi ispred ekrana, više se kretati, spavati najmanje sedam sati i izbegavati alkohol i cigarete“, poručuje Kazanjian.
Iako je prosečan životni vek danas dvostruko duži nego pre 250 godina, stručnjaci smatraju da je sledeći veliki cilj ne samo duži, već i zdraviji život.
IZVOR: FOX32CHICAGO I FOTO: CHAT GPT
