Od italijanske fokače sa sirom, preko meksičke kvesadilje, pa sve do fondija iz srca Alpa – jedno jelo sa ponosom nosi srpsku zastavu: svrljiški belmuž, koje je ujedno i afrodizijak!
Na vrhu liste, među najzvučnijim svetskim sirastim specijalitetima, nalazi se i belmuž, specijalitet jugoistočne Srbije koji nosi priču, tradiciju i ukus vekova. Potekao iz kraja oko Svrljiga, ovo jelo se vekovima prenosilo s kolena na koleno i spremalo u teškim kazanima, uz mnogo ljubavi i još više snage.
Naziv belmuž potiče od spoja reči „belo“ i „muž“, jer se pravi od belog mladog sira i jer su ga, po narodnom predanju, nekada pripremali isključivo muškarci – zbog fizički napornog mešanja u velikim bakarnim posudama nad vatrom.
Pravi se jednostavno: mladi ovčiji sir se topi na tihoj vatri dok se ne pretvori u kremastu masu, nakon čega se dodaje belo kukuruzno brašno. Mešanje traje sve dok smesa ne postane gusta, sjajna i homogena. Upravo ta jednostavnost i autentičnost čine belmuž jelom koje ne samo da zasiti stomak, već i dušu.
Danas je belmuž zaštitni znak Svrljiga, a svake godine se održava i „Belmužijada„, manifestacija posvećena ovom specijalitetu, uz takmičenja u pripremi, muziku i slavlje narodne kuhinje.
Ostala čuda sveta od sira su:
Hačapuri (Gruzija) – pecivo punjeno sirom i jajetom, najčešće u obliku čamca.
Banica sa sirom (Bugarska) – lisnato testo punjeno belim sirom i jajima.
Saganaki (Grčka) – prženi sir, zlatno-hrskav spolja, topao i mekan iznutra.
Provoleta (Argentina) – grilovani sir sa začinima, služi se uz roštilj.
Fokača di Reco sa sirom (Italija) – tanka fokača iz Ligurije punjena svežim sirom.
Pola pola fondi – tradicionalni švajcarski fondi od dve vrste sira.
Žiraska fondi – francuski fondi sa vinom i aromom trešnjevače.
Guruli hačapuri – gruzijska božićna pita sa sirom i jajima.
Kesadija – tortilja punjena sirom, ponekad i drugim nadevima, pa zapečena.
IZVOR: GLAS JAVNOSTI I FOTO: PRINTSCREEN
